Some notes for ENG-2205

Tại sao tôi làm cái note này? Bởi vì môn này có một giảng viên khá quái dị. Vì vậy, tôi quan niệm rằng nếu có càng nhiều phát ngôn của 'nhà nghiên cứu' Lê Nguyên Long được ghi lại thì chúng ta sẽ phần nào hiểu rõ hơn về con người này, và cũng dễ tìm ra được 'Long mạch' hơn :)))

Tôi sẽ chia các phát biểu theo các văn bản, một vài ý tưởng lạ sẽ để riêng. Hãy dùng thanh Outline để thuận tiện theo dõi hơn. Và chia nhỏ hơn thành 2 phần: 'Long Says / I Say'.

The Hebrew Bible (ca. 1000–300 B.C.E.)

• Long: thấy được He says mỗi lần là tạo ra trời đất -> sức mạnh của ngôn từ.

• Tôi: có đoạn God khuyên Cain đại loại là: Con đang giận, nếu kiềm chế được thì God sẽ accept con, đừng để cơn giận làm khổ con, con được lợi nhiều lần nếu nghe lời God -> giống Athena khuyên đừng giết Agamemnon -> cho thấy sức ảnh hưởng của thần lên con người.

The Birth of Philosophy

• Long:

  • Philosophy là gì?

  • Sao bọn TQ và Hy Lạp lại hành xử khác nhau?

  • Điều kiện ra đời triết học?

• Tôi:

  • Kiểu TQ kể chuyện dài rồi chốt lại 1 cái, còn Hy Lạp thì có logic hơn. Điều này cực quan trọng vì nó shape nên cái lịch sử lâu dài châu Âu, châu Á.

  • Để giải thích về vấn đề trên thì có thể là do TQ trong thời kì đó nó loạn lạc, dân lại bị kiểm soát ác nên kể chuyện phải chơi kiểu ẩn dụ, nhờn với 'thiên tử' là chết cmn chứ đùa đâu. Còn cái context mà lão Aristotle viết mấy cái triết lý là thời 'Athenian democracy' thoải mái bỏ mẹ cứ thế lập luận, debate logic thôi việc gì sợ bị đấm!!!

Aristotle: Politics (supplemental reading)

• Long:

  • XH Athens cổ đại ai là công dân?

  • Cơ cấu XH, giới như nào?

• Tôi: thực chất lão hỏi mấy câu như này bởi vì lão muốn viện dẫn là XH cổ đại thì có mấy loại không phải công dân là: Slaves, Foreigners, Women -> dần dẫn ra là gia trưởng rồi khinh bỉ phụ nữ, patriarchal các thứ.

Ovid (43 B.C.-A.D. 17), Metamorphoses

• Long: so sánh và phân tích những điểm tương đồng và khác biệt trong quan niệm về công trình sáng thế giữa The Hebrew Bible (ca. 1000–300 B.C.E.) và Ovid (43 B.C.-A.D. 17), Metamorphoses.

• Tôi:

  • Trong The Hebrew Bible, vũ trụ được sáng tạo bởi một Thượng Đế duy nhất – toàn năng, có chủ ý, có kế hoạch rõ ràng.

  • Trong Metamorphoses của Ovid, vũ trụ xuất hiện theo kiểu ban đầu là hỗn mang, rồi dần biến hóa, các thần linh can dự vào quá trình nhưng không có một 'đấng toàn năng' nào định sẵn toàn bộ trật tự -> tính liên tục và biến đổi của thế giới tự nhiên, hơn là sự sáng tạo một lần cho mãi mãi, như cái tiêu đề truyện.

The Christian Bible: The New Testament

• Tôi: Jesus là một hiện thân của Thiên Chúa, hiện thân trọn vẹn của Thiên Chúa nơi trần gian. Có mấy người bắt đầu kể cuộc đời của người này - John, Luke... sau người ta công nhận đời sống đức tin của họ là gương mẫu nên phong thánh (ví dụ: Thánh Mát-thêu...), đấy thì từ đấy tòi ra cái The New Testament - Kinh Tân Ước. Kiểu giờ có tôn giáo 'Cụ Hồ' đúng không, thì những người viết về Bác là đã chứng kiến quãng đời của Bác, được hưởng hào quang, sức mạnh của Bác thì Bác là chúa thì họ cũng phải là thánh chứ, họ có đức tin mãnh liệt thì mới viết được mấy truyện hay vậy chứ (ví dụ: thánh Hoàng Chí Bảo, thánh Vũ Kỳ...), đó kiểu kiểu vậy.

• Ngoài ra thì cái The New Testament cũng là một dạng lập giao ước mới, kiểu trong Kinh Cựu Ước là Moses mang 2 bia đá chứa 10 điều răn (luật lệ đấy tuân theo thì sẽ được hưởng phúc của Chúa, đấy là giao ước) xuống núi đúng không? Xong sau lắm thằng vi phạm 10 điều răn quá nên Chúa quyết định là sẽ tạo giao ước mới, mà cái giao ước mới này sẽ khắc sâu vào lòng người thay vì là luật lệ trên đá, Jesus đã lập giao ước mới bằng máu và thân mình. Ngài chịu thay tội cho toàn bộ thế gian. Nên truyện của The New Testament cơ bản là về mấy điều giao ước mới.

Petrus Alfonsi (1062–after 1116): The Scholar’s Guide

• Tôi:

  • Bạn 1 nửa -> giúp nhưng mà tình huống nhỏ, có kiểm soát.

  • Bạn whole -> vào cả người giúp bạn.

Marie de France (12th century): Bisclavret, Laustic

• Tôi: truyện người sói là nó pha tôn giáo vì trong thời kì này nó bùng nổ cái Christianity -> hậu duệ của bà vợ mang dấu hiệu phản bội -> Cain trong The Hebrew Bible.

The Qur’an (610-632)

• Long:

  • Kinh Qur'an đại diện cho một tôn giáo mới hơn nhiều, mà để nó spread nhanh, chiêu mộ được tín đồ thì phải có 1 lý do gì đó. Lý do là: Buôn bán -> lan nhanh, Kính sợ chúa -> thành tôn giáo có sức mạnh cạnh tranh -> thống nhất bộ lạc.

• Tôi:

  • Khi Hồi giáo hình thành, các thương nhân Hồi giáo trở thành kênh truyền bá niềm tin: họ không chỉ buôn hàng hóa mà còn truyền đạo đến các vùng mới.

  • Qur’an nhấn mạnh sự toàn năng – duy nhất của Allah -> sự ràng buộc tinh thần mạnh mẽ và thúc đẩy cộng đồng gắn kết.

  • Trước khi có Hồi giáo, các bộ lạc Ả Rập chia rẽ, hay xung đột. Chính sức mạnh tập thể và tinh thần ở trên đã giúp Hồi giáo lan cực nhanh -> lực lượng quân sự – chính trị hùng mạnh, dễ dàng mở rộng lãnh thổ.

The Thousand and One Nights (14th century)

• Long:

  • Truyện để phương Tây thỏa mãn sự tò mò với phương Đông.

  • Ví dụ như truyện về Sinbad the Sailor các thứ thêm vào để củng cố ý niệm về phương Đông -> bọn mọi rợ -> bọn tư bản đi khai phá, bố mày là văn minh, chuẩn cmnr trước giờ ra là bọn bố nghĩ đúng, phương Đông toàn mọi rợ đụ nhau.

  • Nhưng không chỉ dừng lại ở cách nhìn phiến diện của phương Tây coi phương Đông như một thế giới mọi rợ, mà nó còn vượt qua cả mindset về văn minh Hồi giáo, nó cho thấy mình là tổng hợp nhiều lớp văn hóa khác nhau -> kỳ ảo, sex, magic..., vượt qua 1 cái stereotype về phương Đông -> vượt lên trên định kiến.

• Tôi:

  • Truyện Nghìn lẻ một đêm nổi là do thằng Antoine Galland thêm vô mấy truyện sau này nên Tây nó mới đọc.

Literatures of East Asia’s “Middle Periods"

• Về Trung Quốc: các truyện ở phần này cho thấy hình bóng ảo ma – ma quỷ – thần tiên khá đậm, những thứ mà quan điểm Nho giáo cổ điển vốn không thích. Thấy được rằng là xã hội lúc ấy không đặt niềm tin tuyệt đối vào Nho giáo / nhà nước, mà nghiêng về niềm tin siêu nhiên. Thậm chí Đạo giáo (Taoism) trong Alchemy, Medicine, Religion in the China of A.D. 320: The Nei P’ien of Ko Hung (Pao-p’u tzu) còn vận hành như một giáo phái mới, định nghĩa lại cả God.

• Quan điểm Nho giáo cổ điển: như Khổng Tử nói trong Luận Ngữ: 'kính quỷ thần nhi viễn chi' -> tôn kính quỷ thần nhưng giữ khoảng cách. Nho giáo có xu hướng thế tục hơn, trong khi Đạo giáo lại gần với thần tiên hơn.

• Về Việt Nam: cái pattern chung của các truyện gắn liền với quan niệm Đạo giáo, Phật giáo, Nho giáo từng thời kỳ lịch sử, cơ bản là vậy. Sâu hơn thì ta thấy cũng có sự cài cắm ở truyện cuối: Nguyễn Dữ (16th century): “The Trial at the Dragon Palace” (Long đình đối tụng lục) (supplemental reading). Tay này cực cao tay, kiểu chắc chắn hắn là nho sĩ - yup, Nguyễn Dữ là nho sĩ như intro á. Hắn viết chuyện toàn yếu tố thần tiên để cho thấy cái view của hắn về bọn đấy: thần tiên toàn quỷ dữ -> ta đọc thấy ngay view rất xấu, thậm chí quái vật được tôn thờ còn 'hấp diêm' các thứ. Nhưng sâu xa ta thấy được là cái gì? Là hắn cũng phản chiếu luôn cái xã hội Lê sơ suy tàn mà hắn đang ở - xã hội Nho giáo suy tàn khiến cả bản thân nho sĩ còn phải về quê bye quan trường. Một công đôi việc: một phương tiện để vừa phê phán bọn Đạo giáo vớ vẩn, lại còn đưa ra quan điểm chính trị – đạo đức của bản thân tác giả.

Europe in the Transition from the Medieval to the Renaissance

• Tôi: sau khi Đế chế La Mã tan rã, tiếng Latin nó dần phân rã thành các ngôn ngữ dân tộc (tiếng Pháp, Ý, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha…); khác biệt phát âm và thiếu một trung tâm chuẩn hóa khiến không gian chữ viết ở châu Âu trở nên phân mảnh. Trái lại, ở Trung Hoa, hệ chữ logographic cho phép các cộng đồng nói khác phương ngữ vẫn dùng chung một chuẩn viết, giúp duy trì tính liên thông hành chính - văn hoá bất chấp khác biệt âm vị. Nên cái việc mà chuẩn hoá ngôn ngữ, về sau được thúc đẩy bởi in ấn -> văn bản được in hàng loạt, buộc phải hình thành ngôn ngữ chuẩn quốc gia và nhà nước trung ương -> chính quyền cần một ngôn ngữ chung để quản trị đất nước -> dần dẫn tới nhà nước hiện đại => lực đẩy trong quá trình châu Âu chuyển từ trung đại sang tiền hiện đại.

Marco Polo (1254-1324): The Diversity of the World & Dante Alighieri (1265-1321): Introduction

• Long:

  • Marco Polo là tay mà quan tâm đến 'thế giới thực': đi - nhìn - ghi, như cầm cái bản đồ soi đến từng cm; còn Dante thì 'thế giới biểu tượng': tầng địa ngục / luyện ngục / thiên đường theo cái lăng kính thần học Ki-tô, không phải thứ mắt trần 'thấy' được.

  • Câu chuyện Du ký của Marco Polo thực ra được một ông chép lại dựa trên những câu chuyện mà Marco Polo kể lại trong thời gian cả hai bị giam cùng nhà tù và phóng tác nhẹ cho dễ bán sách sau khi viết ra -> dấu vết của thị trường in ấn đang bùng lên thời đó.

  • Bọn châu Âu mê mẩn mấy chuyện 'phía Đông kỳ lạ' nên đọc rầm rầm. Góc nhìn Marco Polo vẫn Eurocentric rõ ràng: 'bọn khác' = man di, còn 'tao' mới là trung tâm -> vừa khám phá, vừa tò mò, vừa phán xét.

  • Khi đối chiếu 'Chúa tạo muôn loài trong 7 ngày, ai cũng như nhau trước mặt Ngài' trong Kinh Do Thái với cảm xúc sau khi đọc quả Marco Polo, cái nơi mà phương Đông bị mô tả như chưa 'tiến hoá đủ', một phần độc giả châu Âu bắt đầu xô lệch niềm tin: nếu thật sự có một trật tự thiêng liêng và bình đẳng như Kinh Thánh nói, thì tại sao lại tồn tại những 'thang bậc phát triển' giữa các dân / các loài? Nghi hoặc ấy trượt thành Social Darwinism nửa mùa, rồi sang racism (ta văn minh/nó man rợ), và cuối cùng hợp thức hoá chủ nghĩa thực dân dưới nhãn 'khai hoá' - thực chất là chiếm đất hút tài nguyên. Tóm lại: tò mò -> nghi ngờ tính độc nhất/bao trùm của Chúa -> phân bậc -> ý thức hệ phục vụ bành trướng.

Giovanni Boccaccio (1313–1375): Decameron

• Tôi:

  • Cái truyện này nó mang tính kiểu phê phán nhà thờ các thứ, kiểu trong cái context 'gần' Phục Hưng nên nó mới vậy.

  • Ví dụ mà đấm thẳng vào mặt quyền lực của nhà thờ mà ta có thể suy ra kiểu: 'Mấy cái phong thánh các thứ có thể sai lầm?' -> Kiểu cũng kbt bọn mình phong thánh các thứ có thật sự là 'Thánh' ??? Hay lại như lão Ciappelletto -> Thánh 'fake'.

• Ngoài ra trong cái giai đoạn này cũng cho thấy cái sự sụp đổ của feudalism ở châu Âu, mà phải phân biệt là châu Âu mới là feudalism 'real' nhé, feudalism ở châu Á là 'fake' theo định nghĩa của feudalism.

• Mà sao lại sụp ta, thì cũng nhiều lí do, kiểu như ví dụ thời sau sau người ta làm ăn cũng ổn áp, chả cần dựa vào đất của bọn địa chủ hay hưởng lợi từ ai để sống nữa ấy. Người dân dần tìm thấy con đường sống mới dựa vào trao đổi hàng hóa, kinh tế tiền tệ, thay vì 'loyalty' hay phụ thuộc vào ân huệ -> chất lượng cuộc sống cải thiện, tinh thần cá nhân được đề cao, con người hướng tới lợi nhuận và sự thực dụng, thay vì chỉ sống để trung thành hay phục vụ tầng lớp trên.

Cách conduct câu 2 bài Final

Để dễ mường tượng thì tôi sẽ lấy một ví dụ mà cũng na ná cách viết, kiểu nó giống nhất là IELTS Writing Task 2 ấy, nhưng mà lão muốn tích hợp để trông giống một cái research, thập cẩm đủ thứ nên là cơ bản thì đương nhiên vẫn có 3 phần:

• Introduction

• Body

• Conclusion

Tuy nhiên lão thêm vào cái References ở cuối, và Literature Review ngay trong Introduction, hơi xàm.

Đầu tiên là Intro, vào là dẫn vào 1 2 câu giới thiệu gì đó về tác giả, tác phẩm rồi sang Literature Review, sau đó từ mấy cái trên thì có thể phân tích ra một cái 'sự đọc' nào đó mà mình đọc ra. Cuối cùng chính là present Argument chính to nhất, mà sẽ bắt đầu bằng một câu mà Long Le cực mê đó là: 'In this essay, I argue that...', và một argument tốt theo Long Le là một argument gây tranh cãi mạnh, kiểu:

Đừng dùng cái này không lại gặp họa :)))

Tóm lại là: lão cho một cái topic, đọc ra được gì từ topic đó thì sẽ ra được argument thôi.

Về body: đoạn đầu tiên của body phải summary được văn bản, cuối summary phải bẻ lái được lên thẳng vào quả argument kia, các đoạn tiếp theo phải giải quyết, phải prove được argument, ít nhất là 3 đoạn nhỏ nữa trong body và cái summary tổng là 4.

• Mỗi cái ý mà mình phân tích để elaborate cái argument to kia thì trong đoạn đó phải tuân theo quy trình: reasoning -> evidence -> analysis of evidence, thì nó mới chặt chẽ.

Chú ý: ở phần References nếu viết tham khảo thì ở trên phải dùng rồi, đừng viết linh tinh ông Long biết hết đấy và phải có in-text citation nhé.

• Và nếu trích văn bản từ trong sách thì phải viết citation trích từ sách gốc kfai trích từ sách compiled của Long Le đâu.

  • Ví dụ: Marie de France. (2018). Laüstic (D. Gilbert, Trans.). In M. Puchner (Ed.), The Norton anthology of world literature (4th ed., Vol. B, pp. 305–309). W. W. Norton & Company.

Cách đọc

Ông Long nói đi nói lại liên tục, đọc mỗi văn bản phải như một literary text, phải đọc được ra cái context đằng sau, chi tiết cực cụ thể, không phải kiểu mơ mộng như 'Văn học' mà ý ông là muốn nghe được ý nghĩa 'Chính trị' đằng sau ấy.

Ví dụ nhá :)))

Em thấy gì trong đôi mắt kẻ si tình?

Một tấm chân tình hay một đời dang dở...

Ở layer nhìn vào, chúng ta naive nghĩ là cửa sổ tâm hồn rồi tình vc right? Xa xa hơn nghĩ được là nỗi buồn các thứ.

Nhưng mà thứ ông Long thực sự muốn nghe là kiểu: người dân có thể là 'kẻ si tình', nhưng nếu không tỉnh táo, tình yêu ấy sẽ biến thành sự mù quáng, dẫn đến một đời dang dở cho cả cộng đồng :))) Yes, đó thực sự là những gì tôi đã học trong course này.