the reason, for you - me - us, future trojans.

Xin giới thiệu với các bạn, tôi là Bronstein, đầy đủ là Jonathan Bronstein, người đang viết những dòng này cho các bạn. Tôi là sinh viên của Troy, hay đúng hơn là sinh viên khoa học máy tính của Troy, từng là lớp trưởng từ hè 2022 tới hết 2024. Cái repository này, cùng với bạn của tôi, là một trong số những nỗ lực tới các sinh viên đã học, đang học và sắp học tại cái chương trình này. Sẽ thật không ổn cho các sinh viên mới nếu như không có một cái nhìn trung thực nhất về tất cả các học phần, nếu nhìn vào những gì đang diễn ra với chương trình Troy hiện tại và có khi là sau này…

Đây, có lẽ là lúc tôi sẽ giải thích và đi sâu vào các vấn đề, để cho các bạn có cái nhìn sâu nhất.

i. the reality, first reason.

Để nói về cái repo này, thì chúng ta đi vào sâu hơn về các vấn đề của chương trình học này. Chương trình học này là một trong số các chương trình học quốc tế còn sót lại của HUST sau một đợt thanh trừng trong năm 2021, khi khối SIE (viện quốc tế) bị giải thể, kèm theo sự ra đi của các chương trình như La Trobe, Victoria… và chỉ có mình Troy ở lại với một hệ thống quản lý thiếu minh bạch, chồng chéo và không có sự hỗ trợ cần thiết. Xét trên tổng thể, chương trình này không thực sự tệ, nếu không muốn nói là đầy đủ tài liệu và tư duy đủ cởi mở cho các sinh viên, điều này tôi không thể phủ nhận khi chương trình này đề cao thuyết trình và làm việc nhóm, cũng như có một vài giảng viên tâm huyết. Tuy nhiên, trường hợp tốt đẹp thường ít xảy ra, mà hầu hết, những điểm mạnh đó xuất phát từ việc chương trình học này không có một chút hỗ trợ nào từ phía bên quản lý. Sự thật là chương trình này đã 2 lần đổi chủ, từ SIE, SoICT và giờ là FaMI, phải đến thời FaMI thì chương trình này mới bắt đầu được chú ý nhiều hơn với sự tham gia của PGS. TS. Lê Chí Ngọc của Khoa Toán - Tin và thầy Cao Tuấn Dũng, Phó Hiệu trưởng, Trường Công nghệ Thông tin và Truyền thông. Học phí, thời của K66 là 26 củ, thì giờ là 30 củ - một con số lớn khủng khiếp so với một chương trình mà thiếu hỗ trợ về nhân lực và tài nguyên học tập như này, thậm chí là không có học bổng. Đấy là cái nhìn tổng quát nhất mà các bạn nên biết.

Có lẽ ý nghĩa của chương trình Troy đối với ĐHBKHN bây giờ chỉ mang tính chất để hằng năm báo chí giật tít về những con số?

Tiếp theo, thực tế chương trình học, thì tôi phải đánh giá bằng một từ “hỗn loạn”. Đừng nhìn con số điểm 21 gần đây mà nghĩ chương trình này dễ ăn. Ngoài việc nó không dễ ăn, nó còn điên loạn hơn rất nhiều. Riêng con số học phí là 30 củ là khiến cho nhiều người phải suy nghĩ rằng có nên học chương trình này hay không, kể cả khi về mặt bản chất, nó vẫn được xét là đầy đủ và có sự quan tâm của các giảng viên có tiếng (sau này ở các môn học sẽ có thông tin giảng viên), do đó, nó yêu cầu các bạn phải cảnh giác cao độ trước mọi thông tin và động thái, vì chỉ một lần sai lầm, 30 củ sẽ bốc hơi khỏi tài chính nhà bạn, kèm theo hình phạt 1 năm mất môn với các môn Troy - vốn rất ít mở đăng kí và chỉ mở theo đợt. Ngoài ra, chương trình này cũng không thực sự nhận được hỗ trợ, kể cả phía HUST hay Troy, từ chính sách học bổng, đến cơ sở vật chất, thậm chí nhiều sinh viên ở các chương trình khác đều có cái nhìn miệt thị với chương trình này, cho nên, các sinh viên phải luôn trong tình trạng cảnh giác trước mọi động thái của giảng viên và phải chủ động tìm kiếm các thông tin, vì vốn chúng không được công khai và được trả lời đàng hoàng, bạn sẽ thấy điều này ở việc đăng kí các môn học cũng như các yêu cầu cần thiết khác như IELTS. Một thực trạng cuối cùng là, không phải giảng viên nào cũng tốt hay hoàn hảo, mỗi người có những vấn đề riêng. Theo kinh nghiệm 8 kì làm lớp trưởng và phải xử lý vấn đề cho lớp, tôi luôn phải tỉnh táo trước các giảng viên, vì chỉ một lần thiếu chủ động là đẩy cả lớp vào tình trạng sống dở chết dở, đặc biệt với những bạn xui xẻo về kết quả học tập hoặc lo ngại tài chính như tôi. Thế nên, lớp hoạt động theo nguyên tắc bảo vệ lẫn nhau và tự lực cánh sinh do bị áp bức và trở thành con bài mặc cả của hai phía, và một cách thô thiển, có thể gọi là “con ghẻ”. Đó là một thực tế đáng buồn và trực tiếp nhất cho cái repo này, như là một nỗ lực cho những sinh viên gặp khó khăn trong việc thích nghi với môi trường học tập hỗn loạn và muốn tìm kiếm sự hỗ trợ.

Cuối cùng, nói như vậy có phải chương trình này tệ??? Câu trả lời là không. Thực tế rằng, dù thiếu sự hỗ trợ từ phía quản lý, những sinh viên vẫn cho thấy khả năng thích nghi tốt với môi trường học tập hỗn loạn và có rất nhiều người có tài năng học ở đây, cũng như các sinh viên có khả năng tự học và hợp tác rất tốt (trừ vài bạn học siêuuuuu tốt nào đó đến mức có thể làm một mình…). Dưới 8 kì làm lớp trưởng của tôi, thì mặc dù không thực sự dễ dàng để cố gắn kết mọi người vì ai ai cũng có những mục tiêu riêng, nhưng trên hết, họ đều hiểu rằng chỉ có sự hợp tác mới là cách duy nhất để vượt qua sóng gió và chỉ có sự thấu hiểu - tôn trọng lẫn nhau mới làm nên sự hợp tác kéo dài trong suốt 2 năm. Như điệp viên Phạm Xuân Ẩn nhận định:

"Communism teaches you to love each other, not kill each other. The only way to do this is for everyone to become brothers, which may take a million years. It’s utopian, but it’s beautiful."
— Thomas Alden Bass, The Spy Who Loved Us, chap. Baptism by Fire

Thực lòng, tôi muốn tri ân lớp của mình thông qua nỗ lực này để đảm bảo cho khóa sau giữ được tinh thần này, dù thực sự rất khó khăn. Dù không hiện hữu, nhưng tư duy đấy chính là tư duy chủ nghĩa xã hội mà ở phần cuối tôi sẽ đề cập sau.

Đó là những lời đánh giá trung lập nhất mà tôi có thể nói, đặc biệt là thực trạng để cho các bạn có một cái nhìn chân thực và trần trụi, không để các bạn bị chìm sâu trong ảo tưởng rồi vỡ mộng quá nhanh.

ii. how the repo was initially built and principles.

Chúng tôi xây dựng cái repo này vào thời điểm sau khi kết thúc học phần. Trước đó, tôi và thằng bạn có hội ý về việc sẽ tạo ra một cái repo để chứa các tài liệu học tập, cho cả chúng tôi và những đứa khóa sau và khung đầu tiên cũng đã được viết trong vòng một tháng, bao gồm các môn học quan trọng như thuật toán, cơ sở dữ liệu, kiến trúc máy tính,… Tuy nhiên, thằng bạn tôi giờ cũng đi làm và sang nhượng cái repo này cho tôi quản lý, và tôi cũng đã nghĩ tới việc chuyển repo này vào lễ tốt nghiệp khi tôi không còn quá nhiều thời gian để quản lý, nhưng trước đó, tôi cũng phải xem thật kĩ tiến trình học của mấy đứa khóa sau rồi đưa ra vài hướng dẫn, để chúng có đường lối cho hợp lý. Ít nhất là, trước khi tôi chính thức rời, tôi cũng đã có người cộng tác ở khóa sau, và cậu em ấy cho tôi cái nhìn tổng quan nhất mà có khi chúng tôi chưa nhìn ra. Với cái repo này, đây là những thứ nên có trong mỗi thư mục môn học:

• Syllabus môn học: đây là thông tin cơ bản về môn học, quy tắc chấm điểm và tài liệu
• Các tài liệu môn học cần thiết bao gồm PDF của sách giáo khoa, đề thi.
• Phần quan trọng nhất, lời dặn từ những người trong cuộc và những đánh giá về các giảng viên, những rủi ro và cơ hội có thể đến để giúp quá trình học tập suôn sẻ.

Trước đó, chúng tôi chỉ có thông tin môn học và tài liệu môn học, vì thực tế chúng tôi cũng đến kì cuối và cũng không quá quan tâm giảng viên nhiều, thế nên các thông tin không bám sát lắm với tình hình thực tiễn và thiếu nhiều thông tin. Do đó, cậu em của tôi đã thêm phần III, phần quan trọng nhất để giúp các sinh viên bám sát tình hình và đề phòng mọi chiêu trò tiêu cực từ phía giảng viên. Phần này, tôi khuyến cáo là phải đọc song song với syllabus. Đó là về bố cục.

Còn về mặt quản lý, thì sau khi tôi tốt nghiệp và dặn dò đầy đủ, thì toàn bộ repo này sẽ được chuyển giao cho em tôi và các sinh viên của khóa sau, nhằm nắm bắt tình hình và theo dõi chặt chẽ tiến độ môn học. Điều này là để đảm bảo tính dân chủ và khách quan, giúp cho bản repo này bám sát tình hình giáo dục, hơn là chỉ một cái thư viện thông thường.

iii. inspirations from Marx.

Dòng dưới tạm dịch là:

Chủ nghĩa Marx - Lenin muôn năm!!!!

Có những người không thích phần này thì có thể lướt qua, vì quan điểm của cái repo này không phải ai cũng hiểu, tuy nhiên, tôi vẫn mong các bạn đọc nó, không phải vì tôi ép các bạn phải theo nó, mà là cái repo này sẽ không thể phát triển nếu như thiếu đi một đường lối đúng đắn, và tôi chọn chủ nghĩa Marx - Lenin như vậy đó.

Nói một chút thông tin về tôi, thì tôi được chọn làm lớp trưởng từ giữa hoặc cuối kì III, trên danh nghĩa được chỉ định, không bầu chọn gì, nhưng cũng không có ai phản đối. Khi tôi làm lớp trưởng, thì thực tế đây là lần đầu tiên tôi tiếp quản một lớp học mà mọi người có khá nhiều quan điểm khác nhau và có đôi chút sự xáo trộn, tôi thì cũng trải qua một khoảng thời gian tiêu cực trong 3 năm THPT dẫn đến việc thiếu niềm tin vào tập thể và gặp khó trong việc đưa ra các quyết định quan trọng. Và tài liệu của Marx đầu tiên mà tôi đọc, đó là “tuyên ngôn Đảng cộng sản”, tôi vẫn chưa thỏa được ước mơ đọc “Tư bản luận” với 3 tập nên cũng chưa thể coi mình hiểu hết được lý tưởng này. Dẫu vậy, trải nghiệm với lớp cho tôi cái lý tưởng để trở thành một người mang tư tưởng chủ nghĩa xã hội, với sự thấu hiểu cho những con người khó khăn trong xã hội, từ đó vạch ra những việc phải làm để giúp cho xã hội tiến hóa lên phiên bản tốt hơn.

Điều buồn nhất, như tôi có nói ở mục đầu tiên, đó là việc chương trình Troy này thiếu sự quan tâm từ phía quản lý. Điều tệ nhất là, chúng tôi gần như không nhận được sự minh bạch từ phía HUST và Troy, mà giống như một cái khoa chỉ để lấy tiền với học phí cao ngất ngưởng ấy. Có rất nhiều sinh viên, với tôi là những người thiếu may mắn nhất tôi từng gặp, có người xui xẻo vì tuột mất cơ hội vào các khoa như IT1, IT2,…, có người vào đây vì không còn ngành nào điểm thấp hơn nữa, có người chọn vì chương trình quốc tế, cũng có người vào đây vì chán nản học tập và muốn làm lại từ đầu,…. dù những lý do gì đi nữa, đó là những sự thiếu may mắn mà tôi từng chứng kiến ở họ. Do không có học bổng và cường độ học căng, các sinh viên luôn sống trong trạng thái cảnh giác cao độ và căng thẳng, không có một sự hỗ trợ đáng kể nào, hoặc là rất ít hỗ trợ từ phía giảng viên nên việc học của họ ít nhiều gặp trắc trở. Ở chương trình này, nỗi lo trượt môn là trực tiếp nhất và dễ thấy nhất, nhưng sâu xa hơn là ước muốn một chương trình học đủ tốt, cho họ một cơ hội để thể hiện bản thân và làm những điều tuyệt vời, tôi có thể nhìn thấy điều này ở họ. Họ là những con người đáng thương nhất, nhưng cũng mạnh mẽ nhất khi dám chọn một con đường mà còn chẳng biết ngày mai như thế nào…

Mục tiêu của Marx, đó là xóa bỏ quyền tư hữu các tư liệu sản xuất và xã hội hóa, thông qua giai cấp công nhân để đạt được một xã hội phi giai cấp, nơi mà những sự phân biệt đối xử gần như là không có, một thế giới công bằng, bình đẳng. Mặc dù, tư tưởng này gây tranh cãi nhưng phải nhìn nhận là nếu không có những tư tưởng này, có lẽ thế giới đã không phát triển và có những tiến bộ xã hội như bình đẳng giới, phúc lợi xã hội và cả hệ thống mã nguồn mở trong ngành công nghiệp phần mềm. Để đạt được những mục tiêu đó, thì giai cấp công nhân phải ý thức được mục tiêu và sứ mệnh lịch sử của mình, và không gì khác, người công nhân phải được tiếp cận thông tin đa chiều và nhanh chóng. Đây cũng là mục tiêu rõ ràng nhất của repo này, là cung cấp các thông tin cần thiết cho sinh viên để giúp sinh viên có cái nhìn bao quát nhất về việc học tập sắp diễn ra.

Tiếp đến, để đạt được mục tiêu này, nguyên tắc tập trung dân chủ được áp dụng. Chúng tôi cho phép thảo luận và tìm kiếm những người có thể đóng góp thông tin, nhưng một khi được đưa ra, chúng tôi cũng sẽ không đưa ra quyết định vội vã mà phải có ý kiến từ những người khác, để đạt được đồng thuận cao nhất. Điều này tôi đã thực hiện khi quyết định tạo ra hệ thống chuyển tiếp mail, khi tôi không thể nào đủ sức để có thể chuyển hết thông tin cho mọi người vì quá rệu rã về tinh thần. Quan điểm của tôi là trước khi tôi đưa ra một quyết định nào đó liên quan tới lớp, thì các thành viên đã phải báo trước với nhau về thông tin đó, để sau này khi tôi đưa ra, mọi người sẽ không chìm vào tình trạng hỗn loạn do thiếu minh bạch về thông tin. Đặc biệt hơn, tôi nghiêm cấm các hành vi lạm dụng và chèn ép các sinh viên khác, vì điều này ảnh hưởng đến lớp cũng như các sinh viên khác. Dân chủ chỉ có thể đạt được bằng sự thấu hiểu, đoàn kết, tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau, đó mới là tư duy của chủ nghĩa xã hội.

Chúng tôi nói không với việc nịnh hót giảng viên, đây chính là thứ tôi phải nhắc đến. Không một thế giới nào vận hành mà thiếu đi sự trung thực, người lao động sẽ không thể đứng lên mà không biết cái thực trạng xã hội như thế nào. Trong repo này, chúng tôi cố gắng thể hiện sự trung lập nhất có thể đối với các giảng viên. Với tôi, giảng viên thì không phải ai cũng xấu, có những người thực sự bay bổng, có người nghiêm khắc chỉ vì muốn sinh viên có ý thức, có người thì bất đắc dĩ phải dạy trong khi không thực sự có chuyên môn cần thiết, tuy nhiên, có những kẻ thiếu minh bạch với sinh viên và chèn ép họ, có những kẻ trù dập sinh viên đến mức không thể học tập cho các môn sau đó. Vì thế, chúng tôi, thay vì cố kể lể chi tiết, thì ngược lại, những tình huống và nguy cơ được đặt lên hàng đầu theo lối nói hài hước, điều này giúp sinh viên có cái nhìn chuẩn xác hơn về giảng viên mà không bị tiêu cực quá mức. Tựu chung lại, sự trung thực phải được đặt lên hàng đầu và sự trung thực trong cách diễn giải là cách duy nhất để giúp sinh viên có ý thức trong cách giao tiếp với giảng viên sau này.

Bản repo này mang tư tưởng chống tư bản rất mạnh mẽ. Từ trước tới giờ, tôi và những người bạn chưa từng có chút thiện cảm nào với cách HUST và Troy quản lý chương trình học của chúng tôi. Sự thiếu dân chủ và minh bạch là lý do cho việc nhiều sinh viên không thể thích nghi với môi trường học và có kết quả thực sự không tốt. Các chương trình học, mặc dù về mặt nội dung, thì không có gì để nói, nhưng cái cách dạy hời hợt cùng với chiêu trò bẩn đã khiến môi trường sư phạm vẩn đục, khiến nhiều sinh viên rất bất mãn. Với cái kiểu dạy tư bản, lấy kim tiền làm trung tâm mà bỏ mặc yếu tố chuyên môn, chúng tôi không thể nào trông chờ được, mà phải tự học và tự tìm kiến thức để sau này không phải tụt hậu so với các chương trình khác. Thứ tôi và những người bạn khi tạo ra repo này, là để đảm bảo một nền học thuật mà ai ai cũng được bình đẳng về giáo dục và có ý thức với quyền giáo dục của mình để không bị chèn ép bởi những kẻ bề trên. Nền giáo dục chân chính không phân biệt kẻ sang giàu hay nghèo hèn, những người học tốt hay chưa tốt, và những sự khác biệt khác,… đó mới là mục tiêu giáo dục cao nhất mà tôi muốn đạt được thông qua repo này.

Cuối cùng, tôi xin lấy câu trong “Tuyên ngôn Đảng cộng sản” của Marx:

Working Men of All Countries, Unite!

Vô sản trên toàn thế giới, đoàn kết lại!